Het ooit zo befaamde Recreatiepark Schatzenburg is sinds 2016 in nieuwe handen. Die willen groter en luxer. Wat betekent dat voor de huidige vakantievierders? Wie trekken er nu aan de touwtjes? Ons onderzoek begint in 2022. Het eerste nieuwsartikel en een uitgbreid achtergrondverhaal staan op 26 november 2022 in #Leeuwarder Courant.
Menaam en een miljoenenfraude
(LC 26 november 2022 – In het nieuws, pag. 5)
Door Richard de Boer & Niek Donker – Een van miljoenenfraude verdachte vastgoedontwikkelaar heeft een sleutelrol gespeeld in de overname van het recreatiepark Waadhoeke Resort in Menaam door ondernemer Marco Hipke in 2016.
De 69-jarige verdachte was topman van het voormalige vastgoedimperium La Perla International Living, dat in november 2012 failliet werd verklaard. Dat imperium bleek in wezen een piramidefonds te zijn, waarmee de Nederlandse fiscus alleen al voor 50 miljoen euro is benadeeld. Momenteel staat de man terecht in een zaak voor de rechtbank in Zwolle, waar het Openbaar Ministerie vier jaar onvoorwaardelijke celstraf tegen hem eist wegens faillissementsfraude, oplichting, witwassen en belastingfraude. Als zakenpartner van Marco Hipke is de verdachte vanaf het begin betrokken bij Waadhoeke Resort in Menaam. De overname van het recreatiepark in 2016 komt voort uit een deal die hij sloot met de voormalige eigenaar Bernard Kooij. Die kocht destijds van de verdachte een stuk grond in Spanje, maar wilde tegelijk van zijn park in Menaam af. ,,Toen heeft mijn compagnon gezegd: nou, dan neem ik dat wel over”, vertelt Hipke aan de LC. ,,Ik ben er zelf toevalligerwijs bij betrokken geraakt.”
Het eerdere recreatiepark Schatzenburg heeft onder de vorige eigenaren – de Haagse ondernemers Ronald van Booma en Kooij – jarenlang te kampen gehad met een moeizame exploitatie en tal van rechtszaken met gemeente en kaveleigenaren. Nu heeft de nieuwe eigenaar Hipke een eigen plan ontwikkeld om het recreatiepark om te bouwen tot een 30 hectare groot eco-resort Waadhoekerhout, met 225 duurzame vakantiewoningen, horeca en andere voorzieningen. De gemeente is bezig met de procedure voor een nieuw bestemmingsplan.
Uit het Nederlandse en Britse handelsregister blijkt dat de verdachte ondertussen via een ingewikkelde constructie van vennootschappen nog steeds de uiteindelijke controle heeft over het recreatiepark in Menaam. De gemeente Waadhoeke bevestigt aan de LC van deze situatie op de hoogte te zijn, maar weet niet of een mogelijke veroordeling van de man door de rechtbank in Zwolle ook effect heeft op het bestemmingsplantraject. ‘Het gaat hier om een dossier waarbij grote zorgvuldigheid en rechtmatigheid van de kant van de gemeente aan de orde is.’ In een e-mail laat de verdachte weten niet meer actief betrokken te zijn bij het project, vanwege zijn slechte gezondheid en ‘het feite dat de gloriedagen van La Perla definitief voorbij zijn’. Dat zijn naam nog steeds bij diverse Britse vennootschappen staat vermeld als aandeelhouder of directeur doet niet ter zake en moet een foutje van de accountant zijn.
Hipke kwam vorig jaar met een plan om samen met de gemeente te investeren in een nieuw openluchtzwembad op het recreatieterrein. Maar hij wilde geen medewerking verlenen aan een Bibob-toets waarmee de integriteit van zijn bedrijfsvoering wordt doorgelicht. ,,Wat heb jij te maken met wat ik in Spanje doe, in Frankrijk of Antigua?” Maar over zijn intentie met het recreatiepark is Hipke – nu nog officieel woonachtig in Spanje – heel duidelijk: hij wil los met Waadhoekerhout. ,,Onze toekomst, van mij en mijn vrouw, ligt niet in Spanje, maar in Waadhoeke.”
Komende maandag doet de rechter uitspraak in de fraudezaak. Mocht de verdachte veroordeeld worden, schrijft hij in zijn e-mail, ‘dan reken ik erop in hoger beroep mijn naam te kunnen zuiveren’.
WAADHOEKERHOUT: PRACHTPLAN OF KAARTENHUIS
(LC 26 november 2022 – Sneon & Snein)
Niek Donker & Richard de Boer – Ondernemer Marco Hipke nam zes jaar geleden het vroegere bungalowpark Schatzenburg in Menaam over. Achter de schermen blijkt een van miljoenenfraude verdachte vastgoedman de touwtjes in handen te hebben. Komt het plan voor een luxe eco-resort Waadhoekerhout nog wel van de grond?
‘Ik wil tegen de gemeente zeggen: kom op, wij zijn er klaar voor! Maar dan moeten ze niet telkens met nieuwe dingen komen. Zij investeren niet, dat doen wij.” De 54-jarige ondernemer Marco Hipke is teleurgesteld over zoveel vertraging en toch ook hoopvol. Eind 2016 neemt hij het voormalige recreatiepark Schatzenburg in Menaam over van de Haagse ondernemer Bernard Kooij. In de jaren daarop volgen meerdere kavels van particuliere eigenaren. Inmiddels heeft hij zo’n 80 van de 220 huidige kavels in handen. Daarnaast heeft hij de grond en geluidswal naast het bestaande park gekocht. Op het geheel van 30 hectare wil Hipke Resort Waadhoekerhout realiseren: een luxe recreatiepark met 225 duurzame recreatiewoningen, horeca en andere voorzieningen. Maar volgens Hipke wordt zijn plannenmakerij eindeloos op de proef gesteld door de gemeente. Veel Menamers vinden het schandalig dat er zo wordt omgegaan met een investeerder die het verouderde bungalowpark wil vernieuwen en Waadhoeke juist op de kaart wil zetten. Eindelijk lijkt er in september van dit jaar schot in de zaak te komen als de gemeente meldt de procedure voor het nieuwe bestemmingsplan snel op te willen pakken.
WIRWAR
Maar is directeur Marco Hipke wel de feitelijke eigenaar van het recreatiepark? Een duik in het handelsregister brengt aan het licht dat achter een wirwar van bv-constructies de uiteindelijke zeggenschap ligt bij een andere, opmerkelijke naam: Geert D., hoofdverdachte in een omvangrijke fraudezaak. Deze 69-jarige vastgoedontwikkelaar – van huis uit een begaafd wiskundige – begon in 1995 vakantievilla’s te ontwikkelen en aan te bieden in Frankrijk en Spanje, later ook in Panama, Antigua en Vietnam. Met de handel en dienstverlening in exotisch vastgoed vergaarde hij volgens zakenblad Quote in 2008 een privévermogen van 250 miljoen euro. Maar precies tien jaar geleden, op 26 november 2012, gaat zijn bedrijvenimperium La Perla International Living failliet. Er resteert een zakelijke schuld van 80 miljoen en een privéschuld van circa 243 miljoen euro. (D. gaat op 28 november 2012 ook persoonlijk failliet). Tot aan het faillissement blijkt D. jarenlang geld heen en weer te hebben geschoven in een kaartenhuis van vennootschappen, waarmee de Nederlandse fiscus alleen al voor 50 miljoen euro is benadeeld. De curator doet in oktober 2015 aangifte tegen hem. De FIOD doet invallen in diverse landen, het Openbaar Ministerie (OM) is zeven jaar bezig met onderzoek. Afgelopen maand stond Geert D. terecht in Zwolle wegens grootschalige belastingfraude, faillissementsfraude en witwassen. ,,Deze man moet gestopt worden, ook als signaal naar de samenleving dat niemand onaantastbaar is”, stelt het OM, dat vier jaar onvoorwaardelijke celstraf eist. Aankomende maandag volgt de uitspraak tegen deze zakenpartner van Marco Hipke.
AANDEELHOUDERS
Marco Hipke bevestigt telefonisch dat de twee samen zaken doen. In Menaam al vanaf de overname van Waadhoeke Resort. ,,Ik ken Geert al dertig jaar en hij is zijn afspraken naar mij altijd nagekomen. Ja, ik weet wat er speelt. En nee, ik geloof niet dat het invloed heeft op de ontwikkeling van het park of de wijziging van het bestemmingsplan.” In het handelsregister is het recreatiepark opgetuigd als een kerstboom van besloten vennootschappen, waarvan de meeste in Nederland zijn gevestigd en drie in Engeland. De bedrijven zijn sterk met elkaar verweven en hebben daarnaast allerlei vertakkingen naar weer andere vennootschappen. De meeste bedrijven zijn opgericht in november 2015 of enkele maanden daarna, de
periode na de FIOD-inval. Nederlandse vennootschappen hebben Engelse aandeelhouders als ‘baas’ boven zich: Helios Global Ventures Ltd, Atlas UK Global Access Ltd en Sensa Atlantis International Ltd, gevestigd op het adres van een accountantskantoor in het Britse Cardiff. Verdachte Geert D. is de grote baas achter deze drie bedrijven, zo blijkt uit documenten van het Britse handelsregister.
Grootschalige belastingontduiking en witwassen blijken geen beletsel om zaken te gaan doen op een vakantiepark in Friesland. Het was Geert D. die ooit een deal trof met oud-eigenaar Bernard Kooij om Waadhoeke Resort over te nemen. Die wilde graag van het park af. In een Spaanse gronddeal tussen D. en Kooij werd ook deze overname beklonken.
BV-STRUCTUUR
De bv-structuur met Nederlandse en Britse vennootschappen is inderdaad nogal uitgebreid, erkent Hipke. Maar dat heeft te maken met internationale verbindingen met andere projecten. ,,Vandaar die Engelse bedrijven.” Klopt het volgens hem dat Geert D. de controlerende partij is in de Waadhoeke-vennootschappen? Marco Hipke: ,,Ja, dat klopt.” Even later zegt hij: ,,Nee, Sensa Atlantis International is van mij, ik ben de meerderheidsaandeelhouder en daar hangt heel Waadhoekerhout onder.” En de andere bv’s dan, waar het hele oude park onder valt? ,,Dat gaat allemaal naar mij, daar zijn we mee bezig. Geert D. is geen investeerder in Waadhoekerhout. Hij heeft alleen nog wat projecten in Spanje, ik trek me daar terug. Waadhoekerhout is het enige waar ik me straks nog mee bezig hou. En ja, er moeten nog dingen worden overgedragen.”
Ook Geert D. zelf noemt zijn eigen rol in Waadhoeke Resort ‘niet relevant’. In een e-mail die deze krant ontving noemt hij het ‘niet verwonderlijk’ dat er een ingewikkelde bv-constructie rond het recreatieproject zit. ‘Het is een gegeven dat bij projectontwikkeling vaak meerdere entiteiten gebruikt worden om de belangen van alle betrokkenen te kunnen beschermen.’ En dat Hipke en D. de afgelopen jaren meer dan eens stuivertje hebben gewisseld binnen deze bv’s, moet een vergissing van de accountant zijn. D. zegt niet meer actief betrokken te zijn bij het project vanwege zijn slechte gezondheid en ‘het feit dat de gloriedagen van La Perla definitief voorbij zijn’.
GELDTRANSACTIES
In leveringsaktes in het kadaster doemt een verwarrend beeld op. Tussen eigen vennootschappen wordt geschoven met pakketten kavels, zoals tussen FH-Beheer BV van Hipke en Xcess1st Ltd van Geert D. Binnen zes maanden is daar een geldtransactie weer terug met een winst van 132.000 euro. Een deel van de geldtransacties gaat buiten de notaris om, er is sprake van geldleningen en van beslagen op diverse kavels. Ook verkoopt Hipke nieuwe kavels aan mensen die daarmee ook in zijn nieuwe project Waadhoekerhout investeren. De benodigde 30 miljoen euro voor het nieuwe park moet voor een flink deel uit de kavelverkoop komen. ,,Mensen die nu op het park een kavel of chalet hebben, en ook nieuwe kopers en onze investeerders, zie je terug als hypotheekhouders in het Kadaster.”
Zo schaart oud-supermarktondernemer Auke van der Veen uit Beekbergen zich onder de investeerders, maar ook de Groninger bouwondernemer Henk van Meekeren heeft kavels gekocht en te koop staan. Ondertussen wordt Hipke naar eigen zeggen moe van wat de overheid allemaal van hem vraagt. Iedere keer is er een nieuwe vraag naar meer informatie van zijn kant: archeologisch onderzoek, aanwezigheid van vleermuizen, wel of geen zichtlijnen, bedrijfskundige informatie. De afgelopen jaren voerde hij gesprekken met burgemeesters en ambtenaren van de gemeente en de provincie. ,,Ze zijn allemaal akkoord en positief, de FUMO, de brandweer, het Wetterskip. Veel mensen, ook uit de gemeenteraad, vragen waarom er niets gebeurt. Nou, de grote klap komt als de kogel door de kerk is. En dat is met het bestemmingsplan.”
BIBOB-TOETS
Vorig jaar hield de sluiting van het buitenzwembad op het terrein de gemoederen in Menaam bezig. Bewoners willen het zwembad behouden en verzamelen meer dan tweeduizend handtekeningen voor de gemeente. Het bad was technisch afgekeurd door de FUMO, maar Hipke komt met een plan om samen met de gemeente te investeren in renovatie. Hij dient een subsidieaanvraag in en de gemeente stelt daarop een zogeheten Bibob-toets in, waarmee de integriteit van zijn bedrijfsvoering wordt onderzocht. Daar werkt Hipke niet aan mee. ,,Voor de horecavergunning ben ik ook al door de Bibob gegaan. Nee, dat was niet genoeg. Ze wilden alles van me weten. Wat mijn vrouw voor werk deed, wat we in het buitenland allemaal hadden. Ze wilden alles weten, wereldwijd. Nou, daar had ik geen zin in. Wat heb jij te maken met wat ik in Spanje doe, in Frankrijk of Antigua?” Met die weigering in de hand wijst de gemeente de aanvraag af.
FOUTJE
Hipke belt ons nog terug voor een tweede gesprek. Hij stuurt een document om zijn meerderheidsbelang in de vennootschap Sensa Atlantis International Ltd aan te tonen. Hier is een foutje gemaakt door de Britse accountant, zegt hij. Het Britse handelsregister vermeldt dat Geert D. de controlerende partij is en 75 procent van de aandelen heeft, sinds 1 januari 2022. Een paar uur later stuurt Hipke de wijziging in het register door: hij staat er nu als directeur én als controlerende partij. Dat gaat dus wel heel makkelijk. Meerderheidsbelang of niet, Marco Hipke wil geen ‘negatief verhaal’ in de krant. Hij wil eindelijk los met Waadhoekerhout en geen gedoe, want daar houden investeerders niet van. Laat de gemeenteraad maar doorkomen met de wijziging van het bestemmingsplan. Want over zijn intentie is hij heel duidelijk: ,,Onze toekomst, van mij en mijn vrouw, ligt niet in Spanje. Die ligt in Waadhoeke.”
GEMEENTE: ‘GROTE ZORGVULDIGHEID’
De gemeente Waadhoeke is op de hoogte dat Geert D. de uiteindelijke zeggenschap heeft over Waadhoeke Resort en tegelijk van diverse strafbare feiten wordt verdacht. Dat bevestigt de gemeente aan de LC. Of het ter inzage leggen van het ontwerpbestemmingsplan dit jaar nog lukt, is nog niet zeker. De conceptversie ligt voor advies bij externe partijen. ‘Wij zijn nog in afwachting van de adviesbrief van de provincie Fryslân’, laat gemeentewoordvoerder Engelien van der Zwaag schriftelijk weten. Het is voor de gemeente onduidelijk of een mogelijke veroordeling van D. effect heeft op het bestemmingsplantraject. Verder wil zij ook niet nader ingaan op specifieke vragen van de LC. ‘Het gaat hier om een dossier waarbij grote zorgvuldigheid en rechtmatigheid van de kant van de gemeente aan de orde is.’